Tạp chí Việt

Blog học tập

Mô tả
Mô tả

Quyền lực chính trị là gì

Quyền lực chính trị là bước phát triển cao của quyền lực xã hội. Nếu như trong xã hội, quyền lực xã hội biểu hiện rất đa dạng, phong phú như quyền lực gia đình, quyền lực kinh tế, quyền lực tôn giáo, thì quyền lực chính trị chiếm vai trò trung tâm. Vấn đề quyền lực chính trị đã được các học giả xưa nay nghiên cứu.: 

Thời cổ đại Aristos là người đầu tiên đề xuất tư tưởng tam quyền phân lập với việc chia quyền lực chính trị thành các quyền lập pháp, hành pháp và xét xử. 

Thời trung cổ, Ôguytxanh đã luận giải về nguồn gốc và bản chất của quyền lực chính trị, trong đó ông khẳng định "Quyền lực là sở hữu chung của cả cộng đồng xã hội". Ngược lại với quan điểm của Ôguytxanh, Tô mát ĐaCanh - nhà Thần học Kitô giáo cho rằng "quyền lực tối cao thuộc về thượng đế". 

Thời kỳ cận đại, nổi lên với rất nhiều tư tưởng tiến bộ, các nhà tư tưởng như LốcCơ, Môngtetxkiơ, Rutxô đều bàn đến khía cạnh nguồn gốc, bản chất của quyền lực chính trị. 

Ở Phương Đông, quyền lực chính trị được các nhà triết học Trung Quốc như Khổng tử, Mặc tử, Hàn Phi Tử...tuyệt đối hoá và xem là sức mạnh tối cao của vua – với tư cách là “thiên mệnh”- tức nhận quyền lực từ trời. 

Tuy vậy, ở mỗi học giả lại có cách thức đề xuất việc sử dụng quyền lực đó khác nhau. Khổng tử, đề xuất việc sử dụng quyền lực theo thuyết Chính danh. Mặc tử đề nghị sử dụng quyền lực chính trị trên tinh thần tương thân, hữu ái. Hàn Phi tử đề xướng con đường cụ thể hoá quyền lực thành pháp trị. C.Mác và Ph.Ăngghen trong quá trình nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn để xây dựng học thuyết đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân đã chỉ rõ bản chất của quyền lực chính trị nói chung, quyền lực chính trị của giai cấp công nhân nói riêng và con đường biện pháp để giai cấp công nhân xác lập quyền lực chính trị của mình. 

Những tư tưởng này được C.Mác và Ph.Ăngghen phản ánh một cách rõ ràng, khúc chiết trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng cộng sản. Theo các ông “quyền lực chính trị theo đúng nghĩa của nó, là bạo lực có tổ chức của một giai cấp để trấn áp một giai cấp khác”. Mà mục đích cuối cùng của sự trấn áp ở đây là để giành và giữ địa vị thống trị về kinh tế. Điểm lại, ta có thể thấy, quyền lực chính trị có những đặc điểm sau đây: 

Thứ nhất, là quyền lực xã hội nhằm để giải quyết lợi ích giai cấp, lợi ích quốc gia, nhân loại; 

Thứ hai, là khả năng áp đặt và thực thi các giải pháp phân bổ giá trị có lợi cho một giai cấp; 

Thứ ba, là sức mạnh bạo lực có tổ chức của một giai cấp để trấn áp giai cấp khác". 

Từ đó, ta có thể định nghĩa "Quyền lực chính trị là quyền sử dụng sức mạnh của một hay liên minh giai cấp, tập đoàn xã hội để đạt mục đích thống trị xã hội, thoả mãn lợi ích giai cấp mình"