Tạp chí Việt

Blog học tập

Mô tả
Mô tả

Chức năng của văn hoá chính trị

Chức năng của văn hoá chính trị là toàn bộ sự thể hiện vai trò của nó đối với đời sống chính trị- xã hội. Là bộ phận của văn hóa, văn hóa chính trị là kết quả hoạt động sáng tạo của con người trong quá trình hiện thực hóa mục tiêu, lý tưởng chính trị. Đến lượt mình, văn hóa chính trị giữ vị trí quan trọng trong việc tổ chức xã hội, định hướng điều chỉnh các hành vi và quan hệ xã hội; cổ vũ, động viên, thúc đẩy những hoạt động của cá nhân, giai cấp trong chính tr ị, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động chính trị. Xét một cách khái quát, văn hóa chính trị có một số chức năng cơ bản sau: 

- Chức năng tổ chức và quản lý xã hội: Trong lịch sử phát triển của loài người, ngoại trừ xã hội cộng sản nguyên thủy được tổ chức sơ khai, bầy đàn, còn lại các xã hội đều được tổ chức theo hình ảnh, lập trường và lợi ích của giai cấp thống trị, theo văn hóa của giai cấp cầm quyền. 64 Văn hóa chính trị của giai cấp cầm quyền trước hết được thể hiện trong việc tổ chức, kiện toàn hệ thống chính trị, hệ thống tổ chức quyền lực và trong kết cấu của đời sống xã hội. 

Trong các xã hội dựa trên cơ sở chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu trước đây, do bản chất của văn hóa chính trị của giai cấp cầm quyền là bóc lột, vô nhân đạo, phản văn hóa nên xã hội chỉ được tổ chức nhằm phục vụ cho một số ít người, còn lại, tuyệt đại đã số bộ phận người lao động bị tha hóa. Còn trong chế độ xã hội chủ nghĩa, văn hóa chính trị nhằm từng bước hoàn thiện nền dân chủ, bảo đảm toàn bộ quyền lực thuộc về nhân dân. Kiểu tổ chức xã hội dựa trên nền tảng văn hóa chính trị vô sản mở ra khả năng giải phóng lực lượng sản xuất, giải phóng mọi nguồn lực cho xã hội phát triển. 

- Chức năng định hướng, điều chỉnh các hành vi của con người và các quan hệ xã hội. Chính trên cơ sở nhân thức chính trị đúng đắn về mục tiêu lý tưởng, giai cấp cầm quyền và các nhà lãnh đạo chính trị có thể xây dựng được đường lối chính trị, nhằm hình thành các tổ chức và chỉ đạo hoạt động thực tiễn theo mục tiêu chính trị đạt ra. Cùng với trình độ văn hóa chính trị xác định, con người chính trị có thể chủ động hành động theo những lý tưởng đã chọn, phù hợp với những chuẩn mực xã hội. 

Đặc biệt, trên nền tảng văn hóa chính trị cao, giai cấp cầm quyền có khả năng phát huy những mặt tích cực, hạn chế những mặt tiêu cực của yếu tố khách quan - nhân tố chủ quan; nhân tố cá nhân - nhân tố cộng đồng; nhân tố bên trong – nhân tố bên ngoài; hướng sự hoạt động xã hội theo những mục tiêu chính trị đã xác định, đồng thời có những điều chỉnh mục tiêu, phương hướng thực hiện phù hợp với xu thế và những điều kiện, hoàn cảnh mới. Đòng thời, cũng trên nền tảng văn hóa chính trị cao có thể điều chỉnh những hành vi thái quá, sự đối đầu thái quá có thể ảnh hưởng tiêu cực đến ổn định chính trị, gây nguy cơ chiến tranh. 

- Chức năng đẩy mạnh xã hội hóa về chính trị, làm cho mọi người dân thấm nhuần hoạt động chính trị: Trong xã hội phát triển – xã hội có văn hóa chính trị cao - một mặt, mỗi cá nhân ý thức đẩy đủ về vị trí của mình trong hệ thống quyền lực chính trị của xã hội cũng như những nghĩa vụ, bổn phận của mình đối với xã hội; mặt khác, xã hội cũng phải tạo ra và hoàn thiện cơ chế để mỗi cá nhân công dân tham gia một cách tích cực, tự giác vào công việc nhà nước và xã hội. Nhờ đó, hoạt động chính trị trở thành công việc hàng ngày c ủa mỗi người. Trở thành nề nếp sinh hoạt xã hội. Đó là quá trình xã hội hóa về chính trị, từng bước thể hiện bản chất dân chủ của chế độ xã hội. - Chức năng cổ vũ, động viên, thúc đẩy hoạt động sáng tạo của con người, hình thành nhân cách công dân, nhân cách những nhà lãnh đạo chính trị 65 

Trình độ, sự giác ngộ về mục tiêu lý tưởng và niềm tin vào lý tưởng của mỗi các nhân cùng những điều kiện thuận lợi cả về cơ chế và những điều kiện vật chất ký thuật do xã hội tạo nên sẽ là nguồn gốc tạo nên động lực cho những những hoạt động sáng tạo có tính tích cực chính trị - xã hội của mỗi cá nhân và từng tổ chức. Đồng thời, thông qua các phong trào chính trị, bản lĩnh chính trị của cá nhân công dân dã được rèn luyện, thuer thách để hình thành nhân cách công dân, nhân cách của những nhà hoạt động chính trị.